แสงตกกระทบต่างกันยังไง ดูจากอะไรในวิดีโอ
Ring light กับ softbox ไม่ได้ต่างกันแค่รูปทรง — กลไกที่แสงตกกระทบผิวหน้าและฉากหลังต่างกันพื้นฐาน และความต่างนั้นอ่านออกได้ทันทีบนหน้าจอถ้ารู้ว่าต้องดูตรงไหน
Ring Light — แสงวงกลม catchlight ชัด แต่มี hotspot
Ring light ให้แสงจากวงแหวน LED รอบเลนส์กล้อง ผลที่ได้คือ catchlight วงกลม ปรากฏในดวงตาผู้ถ่าย ดูมีชีวิต ดูตื่น — เป็นเหตุผลหลักที่สตรีมเมอร์และคนทำคอนเทนต์ความงามนิยมใช้
ปัญหาคือแสงจาก ring light กระจุกตรงกลางมากกว่าขอบ ยิ่งถอยห่างกล้องออกไปยิ่งเห็น hotspot ชัด — จุดสว่างกลางหน้าที่เข้มกว่าบริเวณข้างๆ บางเคสเห็นเป็นวงสะท้อนบนผิวมัน หรือไล่ระดับแสงบนฉากหลังไม่สม่ำเสมอ ยิ่งถ้าใช้ ring light ขนาดเล็กในห้องมืด ปัญหานี้ชัดขึ้นอีก
Softbox — แสงนุ่ม สม่ำเสมอ ไม่มีเงาแข็ง
Softbox ทำงานโดยให้แสงผ่าน diffuser (แผ่นกระจายแสง) ก่อนถึงหน้าผู้ถ่าย แสงที่ได้จึงนุ่ม กระจายสม่ำเสมอ และที่สำคัญคือเงาบนใบหน้าไล่ระดับ ไม่มีขอบแข็ง
ผลลัพธ์คือภาพดูเป็นธรรมชาติ ผิวหน้าดูมีมิติแต่ไม่แบน เหมาะกับงานที่ต้องการแสงครอบคลุมทั้งเฟรม ไม่ใช่แค่ส่องหน้า แต่ข้อเสียชัดคือ softbox ไม่ให้ catchlight วงกลมแบบที่ ring light ทำ — ถ้าต้องการดวงตาวาวในสไตล์นั้น softbox ทำไม่ได้เหมือนกัน
ค่า CRI กับ color temperature — ตัวเลขที่บอกว่าสีผิวจะออกมาตรงจริงไหม
CRI (Color Rendering Index) คือค่าที่บอกว่าไฟนั้นแสดงสีได้ใกล้เคียงแสงธรรมชาติแค่ไหน ยิ่งสูงยิ่งดี — CRI 90+ ถือว่าใช้ได้สำหรับงานวิดีโอ ถ้าต่ำกว่า 80 สีผิวจะเพี้ยน เสื้อผ้าสีขาวออกเหลือง หรือผิวออกเขียวขึ้นอยู่กับ spectrum ของ LED ที่ใช้
ส่วน color temperature คือโทนสีของแสง วัดเป็น Kelvin:
- ~3000K — แสงอุ่น โทนเหลืองส้ม ให้ความรู้สึกอบอุ่น
- ~5500-6000K — แสงขาวกลาง ใกล้เคียงแสงกลางวัน เหมาะงานวิดีโอทั่วไป
- ~7000K+ — แสงเย็น โทนฟ้า ดูเย็นและแข็ง
ปัญหาที่เจอบ่อยคือซื้อไฟ color temperature ไม่ตรงกับแสงในห้อง แล้วปรับ white balance กล้องสู้ไม่ทัน ผลลัพธ์คือสีผิวในวิดีโอเพี้ยนทั้งที่ไฟแพงกว่า เช็กตัวเลข CRI กับ color temperature ก่อนดูวัตต์เสมอ
อ่านต่อ: ไฟไลฟ์สด งบประหยัด ห้องเล็ก
เทียบจากการใช้งานจริง สตรีมเมอร์กับครีเอเตอร์ถ่ายคลิปต้องการแสงคนละแบบ
สเปกบนกล่องบอกได้แค่วัตต์กับ color temperature แต่ผลลัพธ์จริงขึ้นกับว่าคุณนั่งถ่ายแบบไหน ระยะเท่าไหร่ และห้องมีแสงธรรมชาติมากน้อยแค่ไหน
สตรีมเมอร์นั่งหน้าจอ ระยะใกล้ พื้นที่จำกัด
สตรีมเมอร์ส่วนใหญ่นั่งห่างกล้องไม่เกิน 50-80 ซม. และไม่ขยับออกจากเฟรม ring light เหมาะกับเคสนี้ชัดเจน — ติดตั้งง่าย วางหน้าจอกล้องผ่านตรงกลางวงได้เลย ไม่กินพื้นที่ด้านข้าง
แต่ต้องระวังขนาด ring light ที่เลือก ถ้าเล็กเกินไป (ต่ำกว่า 10 นิ้ว) แสงไม่พอในห้องมืด แต่ถ้าใหญ่เกินไป (มากกว่า 18 นิ้ว) กินโต๊ะหมดและระยะทำงานของแสงเริ่มไม่ตรงกับระยะนั่ง — 11-14 นิ้ว คือจุดที่ลงตัวสำหรับโต๊ะทำงานทั่วไป
Ring light 11 นิ้ว ปรับได้ 3 สี ขาตั้ง 2.1m — ตัวเลือกกลางสำหรับสตรีมเมอร์ที่ต้องการ catchlight แต่มีพื้นที่จำกัด ราคาเข้าถึงได้
ดูสินค้าRing light 11 นิ้ว LED ที่มีรีโมทแสงได้ — ทางเลือกอื่นสำหรับสตรีมเมอร์ที่ต้องการปรับแสงจากระยะไกล ปรับอุณหภูมิสี 3000-6500K
ดูสินค้าครีเอเตอร์ถ่ายคลิป YouTube รีวิวสินค้า หรือสอนทำอาหาร
งานประเภทนี้ต้องการแสงครอบคลุมพื้นที่กว้างกว่าแค่ใบหน้า — ถ้ารีวิวสินค้าต้องให้แสงตกลงบนโต๊ะด้วย ถ้าสอนทำอาหารต้องให้เห็นรายละเอียดของ ไม่ใช่แค่ส่องหน้าคนพูด softbox ทำงานได้ดีกว่าในเคสนี้เพราะแสงกระจายออกจาก diffuser ทั่วเฟรม ไม่มีเงาแข็งบนโต๊ะหรือฉากหลัง
ข้อแลกเปลี่ยนคือต้องมีพื้นที่ตั้งขาตั้งด้านข้างหรือด้านหน้า และต้องจัดมุมให้แสงตกถูกทิศ ไม่ใช่แค่เปิดแล้วถ่ายได้เลยเหมือน ring light
Softbox 50x70 ที่บทความเน้น — กระจายแสงผ่าน diffuser ทำให้แสงนุ่มไม่มีเงาแข็ง เหมาะครีเอเตอร์ถ่ายสินค้าในสตูดิโอเล็กๆ ที่ต้องการแสงครอบคลุมทั้งเฟรม
ดูสินค้าSoftbox 24 นิ้ว LED ที่มี CRI95+ และปรับแสงได้ด้วยรีโมท — ทางเลือกกลางสำหรับครีเอเตอร์ที่ต้องการแสงนุ่มแต่ไม่ต้องขนาดใหญ่มากเท่า 50x70
ดูสินค้าห้องที่มีแสงธรรมชาติ vs ห้องมืดสนิท — เงื่อนไขที่เปลี่ยนคำตอบ
เคสที่เจอบ่อยคือซื้อ ring light มาแล้วแสงดูหายไปตอนถ่ายกลางวัน เหตุผลคือ ring light กำลังต่ำสู้แสงธรรมชาติจากหน้าต่างไม่ได้ ต้องปิดม่านก่อนถึงจะเห็นผลจริง
ถ้าห้องมีหน้าต่างใหญ่และแสงเข้าแรง softbox ที่ปรับกำลังได้จะควบคุมสมดุลแสงในห้องได้ดีกว่า เพราะพื้นที่กระจายแสงใหญ่กว่า และถ้าวางมุมถูกสามารถ เสริม แสงธรรมชาติแทนที่จะสู้กับมัน แทนที่จะต้องปิดม่านสนิท
จุดที่ต้องระวังก่อนซื้อ ของถูกที่ให้ผลแย่กว่าที่คิด
ทั้ง ring light และ softbox มีของราคาถูกที่สเปกเกินจริงอยู่ในตลาดเยอะ โดยเฉพาะเรื่อง CRI และกำลังวัตต์จริงที่ไม่ตรงปก
Ring light ราคาถูก — วัตต์โฆษณากับวัตต์จริงต่างกันมาก
Ring light ราคาต่ำกว่า 200-300 บาทมักระบุวัตต์ตามจำนวน LED บนวงแหวน ไม่ใช่กำลังไฟจริงที่ใช้งาน ตัวเลขบนกล่องกับวัตต์จริงอาจต่างกันเกินครึ่ง และ CRI มักไม่ระบุ หรือถ้าระบุก็ต่ำกว่า 80 สีผิวในวิดีโอจะออกเหลืองหรือเขียวขึ้นกับ LED ที่ใช้
วิธีกรองเบื้องต้นก่อนกดสั่ง:
- ดูรีวิวที่มีรูปถ่ายจริงในห้องมืด ไม่ใช่รูปจากโฆษณา
- เช็กว่ามีระบุ CRI หรือไม่ — ถ้าไม่ระบุเลย ให้ถือว่าต่ำกว่า 80
- ดูยอดขายและรีวิวที่มีคอมเมนต์เรื่องสีผิวในวิดีโอ ไม่ใช่แค่ "สว่างดี"
Ring light 6/8 นิ้ว LED ที่หรี่แสงได้ 10 ระดับ พร้อมฟิลเตอร์ 4 สี — ตัวเลือกราคาถูกสำหรับสตรีมเมอร์เริ่มต้นที่ต้องการทดลอง catchlight ในตา
ดูสินค้าตัวเลือกราคาเข้าถึงได้ที่มีรีวิวจากการใช้จริงก็มีในตลาด แต่ต้องอ่านรีวิวให้ละเอียดกว่าดูแค่ดาว
Softbox ราคาถูก — diffuser บาง แสงยังแข็งอยู่
softbox ราคาต่ำมักใช้ diffuser ชั้นเดียวที่บางมาก แสงที่ผ่านออกมายังแข็งและมีเงาขอบชัดอยู่ ต่างจาก softbox คุณภาพดีที่ใช้ diffuser สองชั้นหรือวัสดุที่กระจายแสงได้จริง
วิธีสังเกตจากรีวิวคือดูรูปที่ถ่ายในห้องมืดสนิท แล้วดูว่าเงาบนใบหน้าไล่ระดับหรือมีขอบแข็ง ถ้าเงาขอบยังชัดอยู่ diffuser บางเกินไป และซื้อแบบนั้นมาก็ยังได้ผลไม่ต่างจาก LED panel ทั่วไปที่ราคาถูกกว่า
Softbox 65cm Lantern ขนาดใหญ่ 500W LED — ครอบคลุมแสงทั้งเฟรมได้ดี เหมาะครีเอเตอร์ที่คิดจะขยายอุปกรณ์ต่อและต้องการแสงนุ่มสม่ำเสมอ
ดูสินค้าอ่านเพิ่มเติม: ไฟไลฟ์สด เลือกยังไง
ใครควรเลือกอะไร ตัดสินใจจาก 3 เงื่อนไขนี้
ไม่มีคำตอบว่าอันไหนดีกว่าสำหรับทุกคน แต่มี 3 เงื่อนไขที่ช่วยตัดสินใจได้ชัดโดยไม่ต้องลองผิดลองถูก
พื้นที่และการติดตั้ง — ring light ชนะเรื่องความสะดวก
ถ้าโต๊ะเล็ก ห้องแคบ หรือไม่อยากยุ่งกับขาตั้งหลายตัว ring light ชนะชัด — ตั้งตัวเดียว วางหน้าจอกล้องผ่านวงได้เลย ใช้เวลาติดตั้งไม่เกิน 5 นาที
softbox ต้องการพื้นที่ด้านข้างหรือด้านหน้าสำหรับขาตั้ง และต้องจัดมุมแสงให้ถูก ถ้าห้องแคบและเฟอร์นิเจอร์เยอะ ตั้ง softbox ได้ยากโดยไม่บัง
Ring light 16-45cm ที่บทความอธิบาย — ให้ catchlight วงกลมในดวงตา แสงดูมีชีวิต เหมาะสตรีมเมอร์นั่งหน้าจอทั้งวัน พื้นที่จำกัด ปรับได้ 3 สี
ดูสินค้าสไตล์ภาพที่ต้องการ — catchlight vs แสงนุ่มทั่วเฟรม
ถ้าคอนเทนต์ต้องสบตากล้องตลอด เช่น podcast วิดีโอ, ไลฟ์พูดคุย, หรือคอนเทนต์ความงาม — catchlight วงกลมในดวงตาคือสิ่งที่ทำให้ภาพดูมีชีวิตและดึงดูดคนดูได้ ring light ทำสิ่งนี้ได้โดยตรง
แต่ถ้าต้องการแสงครอบคลุมทั้งตัวและฉากหลัง หรือถ่ายสินค้าควบคู่กับตัวเอง softbox ให้ผลดีกว่าชัดเจน เพราะพื้นที่แสงกว้างกว่าและไม่มี hotspot ตรงกลางเฟรม
งบและการอัพเกรดในอนาคต — softbox ขยายระบบได้ง่ายกว่า
Ring light เป็นชิ้นเดียวจบ อัพเกรดทำได้แค่ซื้อตัวใหม่ที่ใหญ่กว่า แต่ softbox สามารถเพิ่มหัวไฟ เปลี่ยน diffuser หนาขึ้น หรือเพิ่มตัวที่สองเป็น fill light ด้านตรงข้ามได้ ระบบขยายได้โดยไม่ต้องทิ้งของเดิม
ถ้าคิดจะขยายสตูดิโอในอนาคตหรือเริ่มถ่ายงานหลายแบบ softbox คุ้มกว่าในระยะยาวแม้ราคาเริ่มต้นสูงกว่า ring light ขนาดเดียวกัน