ทำความเข้าใจว่าปริ้นเตอร์กินไฟตอนไหนบ้าง
ปริ้นเตอร์ไม่ได้กินไฟเท่ากันตลอดเวลา มีอย่างน้อยสามช่วงที่ค่าวัตต์ต่างกันมาก และแต่ละเทคโนโลยีก็กินหนักคนละช่วง
ช่วง warm-up และ standby คือตัวแปรที่คนมองข้าม
เลเซอร์ปริ้นเตอร์มีชิ้นส่วนที่เรียกว่า fuser unit — ทำหน้าที่หลอมผงหมึกลงบนกระดาษด้วยความร้อน ทุกครั้งที่กดปริ้น เครื่องต้องอุ่น fuser ขึ้นมาก่อนถึงจะพิมพ์ได้ ช่วงวินาทีนั้นดึงไฟสูงกว่าตอนปริ้นจริงเสียอีก
inkjet ไม่มีขั้นตอนนี้เลย หัวพิมพ์ทำงานได้ทันทีเมื่อกดปริ้น ไม่ต้องรอ warm-up ไม่ต้องอุ่นอะไร
ส่วนค่า standby คือไฟที่เครื่องกินขณะเปิดทิ้งไว้แต่ไม่ได้ใช้งาน ทั้ง inkjet และ laser ต่างมีค่านี้ แต่ตัวเลขต่างกันตามรุ่นและการออกแบบ inkjet บางรุ่นมี standby ต่ำมากจนแทบวัดไม่ได้ ขณะที่เลเซอร์บางรุ่นยังคงอุ่น fuser ไว้เพื่อพร้อมปริ้นทันที ซึ่งกินไฟต่อเนื่องตลอดเวลาที่เปิดเครื่อง
วัตต์ขณะปริ้นจริง inkjet vs laser ต่างกันแค่ไหน
ตัวเลขที่พิมพ์บนกล่องมักเป็นค่า maximum wattage ไม่ใช่ค่าที่ใช้จริงตลอดเวลา แต่ถ้าดูจากสเปกจริงของรุ่นที่วางขายในตลาดทั่วไป ช่วงที่เห็นบ่อยคือ:
- inkjet ทั่วไป: ปริ้นจริงอยู่ที่ประมาณ 10–15 วัตต์, standby ต่ำกว่า 2–3 วัตต์
- laser ขาวดำระดับ SOHO: ปริ้นจริงอยู่ที่ประมาณ 300–500 วัตต์ ช่วง warm-up, ลดลงเหลือ 100–200 วัตต์ ขณะปริ้นต่อเนื่อง
- laser ที่มี sleep mode: standby อาจลงมาถึง 1–2 วัตต์ แต่ต้อง warm-up ใหม่ทุกครั้งที่ตื่นจาก sleep
ความต่างนี้ไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย เลเซอร์ใช้ไฟช่วงสั้นๆ แต่หนักมาก inkjet ใช้ไฟน้อยแต่นานกว่าต่อหน้า ผลรวมค่าไฟจึงขึ้นอยู่กับว่าคุณปริ้นกี่หน้าและบ่อยแค่ไหน ไม่ใช่แค่ดูตัวเลขสูงสุดบนสเปกชีต
เทียบค่าไฟจากพฤติกรรมการใช้งาน ไม่ใช่สเปกบนกล่อง
ตัวเลขวัตต์บนกล่องบอกแค่ค่าสูงสุด ค่าไฟจริงขึ้นอยู่กับว่าคุณปริ้นกี่หน้าต่อวัน เปิดเครื่องทิ้งไว้นานแค่ไหน และเปิดปริ้นแล้วปิดทันทีหรือเปล่า
ปริ้นน้อยกว่า 20 หน้าต่อวัน inkjet ได้เปรียบชัดเจน
คนที่ปริ้นเอกสารวันละไม่กี่หน้าและปิดเครื่องทันทีหลังใช้ inkjet ชนะขาด เพราะไม่มีค่า warm-up สะสม ปริ้นสองหน้าเสร็จก็ปิด ไฟที่กินไปไม่ถึง 5 วัตต์-นาที ต่อรอบ
เลเซอร์ในสถานการณ์เดียวกันต้อง warm-up fuser ทุกครั้ง แม้ปริ้นแค่หน้าเดียว ค่าไฟช่วง warm-up นั้นกระจายลงบนหน้าเดียวทั้งหมด ยิ่งปริ้นน้อยหน้าต่อรอบ ต้นทุนค่าไฟต่อหน้ายิ่งสูง
จุดที่ต้องระวังคือ inkjet ที่ทิ้งไว้เปิดทั้งวัน แม้ standby จะต่ำ แต่ถ้าเปิดไว้ 8–10 ชั่วโมงต่อวัน ค่า standby สะสมก็ไม่ใช่ศูนย์
Canon E3370 อิงค์เจ็ท Wi-Fi ราคาถูก — ตัวอย่างปริ้นเตอร์อิงค์เจ็ทระดับเริ่มต้นที่ใช้ไฟน้อยสำหรับผู้ปริ้นน้อย
ดูสินค้าปริ้นหนักต่อเนื่องทุกวัน เลเซอร์คุ้มกว่าในระยะยาว
ถ้าปริ้นงานวันละ 50–100 หน้าขึ้นไป สมการเปลี่ยนทันที ค่า warm-up ของเลเซอร์ที่กินไฟหนักนั้นกระจายออกไปหลายสิบหน้า ต้นทุนค่าไฟต่อหน้าเริ่มลดลงเรื่อยๆ ตามปริมาณงาน
ขณะที่ inkjet ที่ปริ้นหนักต่อเนื่องกลับเจอปัญหาต่างออกไป หัวพิมพ์อาจร้อน ความเร็วปริ้นช้ากว่า และถ้าหยุดปริ้นบ่อยๆ ระหว่างงาน ก็มีค่า standby แทรกอยู่ตลอด
เลเซอร์ออกแบบมาสำหรับงานปริมาณมาก เครื่องจึงมีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อใช้งานต่อเนื่อง ไม่ใช่เปิดปริ้นสองหน้าแล้วปิด
ค่า standby ที่สะสมทั้งเดือนคิดเป็นเงินเท่าไหร่
คำนวณเองได้ไม่ยาก สูตรพื้นฐานคือ:
- วัตต์ standby × ชั่วโมงที่เปิดทิ้งไว้ต่อวัน × 30 วัน ÷ 1,000 = หน่วยไฟ (kWh) ต่อเดือน
- คูณด้วยค่าไฟต่อหน่วย (ปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 4–5 บาทต่อหน่วย ขึ้นอยู่กับ TOU และประเภทผู้ใช้)
ตัวอย่าง: inkjet standby 3 วัตต์ เปิดทิ้งไว้ 8 ชั่วโมงต่อวัน ตลอดเดือน = 3 × 8 × 30 ÷ 1,000 = 0.72 kWh หรือประมาณ 3–4 บาทต่อเดือน — ฟังดูน้อย แต่ถ้าเป็นเลเซอร์ที่ standby อยู่ที่ 10–15 วัตต์ ตัวเลขนั้นกระโดดขึ้นไปอีกห้าเท่า
ลองเอาตัวเลข standby watt จากสเปกชีตของเครื่องที่กำลังจะซื้อมาแทนค่าดู จะเห็นภาพชัดกว่าดูแค่ราคาหน้าร้าน
เจาะลึกต่อ: ปริ้นเตอร์ ink tank ปัญหา, ink tank หัวตัน
จุดที่ทั้งสองเทคโนโลยีกินไฟแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง
มีสองสถานการณ์ที่ผลลัพธ์ค่าไฟต่างกันชัดมาก และมักเป็นสิ่งที่คนซื้อปริ้นเตอร์ไม่ได้คิดถึงตั้งแต่ต้น
Work from home ที่เปิดเครื่องทิ้งไว้ทั้งวัน
นี่คือสถานการณ์ที่ inkjet และ laser สลับบทบาทกันได้อย่างน่าสนใจ inkjet standby ต่ำ แต่ถ้าเปิดทิ้งไว้ตั้งแต่เช้าถึงเย็นโดยไม่ได้ปริ้นอะไรเลย ค่า standby สะสมรายเดือนก็เริ่มมีนัยสำคัญ
เลเซอร์ที่มีฟีเจอร์ auto power-off หรือ deep sleep mode ที่ดีกลับอาจกินไฟ standby น้อยกว่าในบางกรณี เพราะเครื่องจะดับ fuser ลงเมื่อไม่ได้ใช้งานนานพอ ปัญหาคือเมื่อสั่งปริ้นอีกครั้ง ต้อง warm-up ใหม่ตั้งแต่ต้น
สิ่งที่ควรเช็กก่อนซื้อคือ ค่า standby watt และ sleep watt ในสเปกชีตจริง ไม่ใช่ดูแค่ค่า maximum power ที่พิมพ์ใหญ่บนกล่อง ตัวเลขสองค่านี้บอกพฤติกรรมจริงของเครื่องได้ดีกว่า
Epson EcoTank L3250 เป็นอิงค์แท้งค์ที่ประหยัดค่าหมึกในระยะยาว — ให้ผู้อ่านเห็นตัวเลือกอิงค์เจ็ทที่ออกแบบมาเพื่อลดต้นทุนต่อหน้าเหมือนเลเซอร์
ดูสินค้าปริ้นเตอร์ที่มี Energy Star กับที่ไม่มี ต่างกันจริงไหม
Energy Star คือมาตรฐานการประหยัดพลังงานของ EPA สหรัฐฯ ที่ผู้ผลิตต้องส่งเครื่องให้ทดสอบจริงก่อนได้รับโลโก้ ไม่ใช่แค่เคลมเองบนกล่อง
เครื่องที่ผ่านมาตรฐาน Energy Star มีข้อกำหนดที่ชัดเจนเรื่อง ค่า standby สูงสุด และ เวลาเข้า sleep mode ซึ่งหมายความว่าเครื่องต้องดับหรือลดการกินไฟลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อไม่ได้ใช้งานตามเวลาที่กำหนด
ทั้ง inkjet และ laser มีรุ่นที่ผ่าน Energy Star และไม่ผ่านปะปนกัน การมีโลโก้นี้บนกล่องไม่ได้แปลว่าเครื่องกินไฟน้อยที่สุดในหมวด แต่อย่างน้อยรับประกันได้ว่าค่า standby อยู่ในเกณฑ์ที่ควบคุมได้ ต่างจากเครื่องที่ไม่มีมาตรฐานนี้ซึ่งผู้ผลิตไม่จำเป็นต้องรับผิดชอบตัวเลขใดๆ เลย
เลเซอร์ HP LaserJet MFP 137FNW ที่บทความเตือนว่ากินไฟหนักตอน warm-up — ตรวจสอบสเปก standby watt และ Energy Star ตามที่บทความแนะนำให้ดูก่อนตัดสินใจ
ดูสินค้าดูเพิ่มที่: ปริ้นเตอร์เลเซอร์สี ออฟฟิศ
ใครควรเลือก inkjet และใครควรเลือก laser เมื่อคิดเรื่องค่าไฟ
ไม่มีคำตอบสากลว่าตัวไหนประหยัดไฟกว่า เพราะคำตอบมาจากพฤติกรรมการใช้งานของคุณโดยตรง
inkjet เหมาะกับใคร
inkjet ให้ค่าไฟต่ำกว่าในกรณีที่พฤติกรรมตรงกับโปรไฟล์นี้:
- ปริ้นงาน น้อยกว่า 20 หน้าต่อวัน และไม่ได้ทำต่อเนื่อง
- ปิดเครื่องทันทีหลังใช้ ไม่ทิ้งเครื่องเปิดไว้ระหว่างวัน
- ปริ้นเอกสารทั่วไปสลับกับงานสีเป็นครั้งคราว
- ไม่ต้องการความเร็วสูงในการปริ้นต่อเนื่อง
inkjet ที่ใช้ระบบ ink tank อย่าง EcoTank หรือ PIXMA G-series ยิ่งลดต้นทุนต่อหน้าลงได้มากกว่าอีก เพราะค่าหมึกต่อหน้าต่ำกว่าแบบ cartridge มาก รวมกับค่าไฟที่ต่ำอยู่แล้ว ทำให้ต้นทุนรวมต่อหน้าแข่งได้กับเลเซอร์ในหลายกรณี
Canon PIXMA G2010 มัลติฟังก์ชั่นอิงค์เจ็ท — เหมาะสำหรับผู้ปริ้นน้อยกว่า 20 หน้าต่อวันที่บทความแนะนำให้เลือก inkjet แทบทุกรุ่น
ดูสินค้าCanon PIXMA G2730 อิงค์เจ็ท all-in-one ที่มีระบบหมึกแท้ — ตัวเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการเปรียบเทียบค่าไฟและค่าหมึกจริงตามพฤติกรรมการใช้งาน
ดูสินค้าlaser เหมาะกับใคร
เลเซอร์คุ้มกว่าในระยะยาวเมื่อรวมค่าไฟ ถ้าพฤติกรรมตรงกับโปรไฟล์นี้:
- ปริ้นงาน 50 หน้าขึ้นไปต่อวัน สม่ำเสมอ
- ต้องการความเร็วปริ้นสูง และปริ้นต่อเนื่องหลายชุดโดยไม่หยุด
- ใช้งานในออฟฟิศเล็กที่มีคนใช้เครื่องร่วมกันหลายคน
- เลือกรุ่นที่มี sleep mode และ auto power-off ที่ตั้งค่าได้
ข้อที่ต้องตรวจสอบก่อนซื้อเลเซอร์คือสเปก sleep watt และ time to sleep ในคู่มือ ไม่ใช่แค่ค่า maximum power บนกล่อง เครื่องที่เข้า sleep เร็วและกิน sleep watt ต่ำจะลดค่าไฟ standby ได้มากในสภาพแวดล้อมออฟฟิศที่เปิดเครื่องทิ้งไว้ระหว่างวัน