ตัวเลขที่ต้องดูก่อนซื้อ ไม่ใช่แค่ดูว่าไฟสวยไหม
กล่องพัดลม RGB ทุกยี่ห้อพิมพ์ตัวเลขมาเต็ม แต่ตัวเลขที่สำคัญจริงๆ มีแค่ไม่กี่ค่า และส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่หน้ากล่อง
CFM กับ dBA อ่านยังไงให้ได้ของที่ลมดีและเงียบจริง
CFM (Cubic Feet per Minute) คือปริมาณลมที่พัดลมดันออกได้ต่อนาที ยิ่งมากยิ่งระบายอากาศได้เร็ว พัดลม 120mm ในงบนี้ส่วนใหญ่อยู่ที่ 40-55 CFM ถ้าตัวไหนโฆษณาเกิน 60 CFM โดยไม่ระบุรอบสูงสุดมาด้วย ให้สงสัยก่อนได้เลย
dBA คือระดับเสียงที่วัดได้จริง พัดลมที่เรียกว่า "เงียบ" ในงบนี้ควรอยู่ที่ ไม่เกิน 25-28 dBA ที่รอบสูงสุด ถ้าสูงกว่านั้นจะได้ยินชัดเวลาระบบโหลดหนัก ปัญหาที่เจอบ่อยคือผู้ผลิตวัด dBA ที่รอบต่ำสุด แล้วพิมพ์ตัวเลขนั้นบนกล่อง ของจริงตอนพัดลมหมุนเต็มรอบเสียงต่างกันคนละเรื่อง
สิ่งที่ต้องเช็กก่อนซื้อทุกครั้ง:
- ระบุ CFM มาหรือเปล่า (ไม่ระบุ = ไม่มีอะไรน่าภูมิใจ)
- dBA วัดที่รอบเท่าไหร่ (ต้องเป็นรอบสูงสุด ไม่ใช่รอบต่ำสุด)
- รอบสูงสุด (RPM) คือเท่าไหร่ พัดลม 120mm ปกติอยู่ที่ 1,200-2,000 RPM
ถ้าหน้าร้านไม่ระบุค่าใดค่าหนึ่งในสามข้อนี้ เลือกตัวอื่นดีกว่า เพราะของที่สเปกดีมักภูมิใจระบุทุกตัวเลข
Static Pressure vs Airflow พัดลมต้องเลือกแบบไหนให้เหมาะกับตำแหน่งในเคส
พัดลมสองแบบนี้ออกแบบมาต่างกันตั้งแต่รูปทรงใบพัด High Airflow ใบพัดบางและเว้าน้อย ดันลมได้ปริมาณมากในที่โล่ง เหมาะกับตำแหน่งหน้าเคส (intake) ที่ไม่มีอะไรขวาง High Static Pressure ใบพัดหนาและโค้งมากกว่า ดันลมผ่านแรงต้านได้ดีกว่า เหมาะกับตำแหน่งที่ลมต้องผ่านตะแกรงหนา ฝุ่นฟิลเตอร์ หรือ radiator
สำหรับเคส mid-tower ทั่วไปที่ไม่ได้ใช้ระบบน้ำ: พัดลมหน้าเคสใช้ high airflow ได้เลย ส่วนพัดลมบนเคส (ถ้ามีตะแกรงหนา) ควรเป็น static pressure สูงกว่า พัดลมหลังเคสใช้ได้ทั้งสองแบบเพราะเป็นตำแหน่ง exhaust ที่ลมออกค่อนข้างโล่ง
PWM กับ DC ต่างกันยังไง และงบ 1,500 ควรสนใจไหม
PWM (4-pin) ให้เมนบอร์ดควบคุมรอบพัดลมได้ละเอียดมากกว่า ตั้งค่าให้หมุนช้าตอน idle และเร็วขึ้นเมื่อซีพียูร้อนได้อัตโนมัติ ผลคือเงียบกว่าตอนใช้งานเบา DC (3-pin) ควบคุมรอบได้หยาบกว่า บางเมนบอร์ดปรับได้บ้าง บางตัวหมุนรอบเดิมตลอด
ในงบ 1,500 บาท ควรเลือก PWM 4-pin ถ้าเมนบอร์ดมี fan header พอ เพราะราคาต่างกันไม่มากแต่ได้การควบคุมที่ดีกว่าชัดเจน แต่ถ้าเมนบอร์ดมี PWM header แค่ 1-2 ช่องและต้องต่อพัดลม 3 ตัว ต้องซื้อ hub หรือ splitter เพิ่ม ซึ่งกินงบส่วนหนึ่งไป เรื่องนี้ต้องเช็กก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่ดูแค่ว่าพัดลมรองรับ PWM หรือเปล่า
Coolmoon Mirror Moon Pro ARGB 120mm 1800RPM 3-pin 5V + 4-pin PWM — ระบุรอบสูงสุดและเสียงต่ำ ราคา 169 บาท ตรงกับเกณฑ์ที่บทความเน้นว่าต้องดูตัวเลข dBA และ bearing type
ดูสินค้าจัด-วาง-ทิศ: วิธีเลือกชุดพัดลมให้ลมไหลถูกทาง ไม่ใช่แค่เต็มสล็อต
ซื้อพัดลมมาเต็มเคสแต่ติดผิดทิศ ลมวนในเคสแทนที่จะออก อุณหภูมิก็ไม่ลดลง ทิศทางลมสำคัญกว่าจำนวนพัดลมในหลายกรณี
งบ-ทิศ-จำนวน: 3 จังหวะที่ห้ามข้ามก่อนสั่งชุดพัดลม
คนที่จัดสเปกชุดพัดลมเป็นมักไล่ตาม งบ-ทิศ-จำนวน ตามลำดับนี้เสมอ ไม่กลับกัน เพราะถ้าเริ่มจากจำนวนก่อน มักจบที่ซื้อมาเกินและติดผิดทิศ
งบ — แบ่งงบให้ครอบคลุมทั้งตัวพัดลมและ hub หรือ controller ถ้าชุดที่เลือกมี hub มาให้แล้วคุมรอบได้ด้วย ไม่ต้องซื้อเพิ่ม งบที่เหลือลงกับตัวพัดลมได้เต็มที่ แต่ถ้าชุดมาพร้อม hub ที่คุมได้แค่ไฟ ต้องบวกค่า hub แยกเข้าไปด้วย
ทิศ — หน้าเคสดูดลมเข้า (intake) หลังเคสและบนเคสระบายออก (exhaust) ทิศนี้ตายตัว ไม่มีทางลัด พัดลมที่ติดหน้าเคสหันใบพัดเข้าหาเคส พัดลมหลังหันออก ถ้าจำทิศผิดแม้แต่ตัวเดียว ลมทั้งระบบทำงานสวนกัน
จำนวน — เคส mid-tower ทั่วไปใช้ 3 ตัวเพียงพอ ถ้าทิศถูก ไม่ต้องยัด 5-6 ตัวให้เต็มทุกสล็อต เพราะพัดลมเพิ่มมาแต่ทิศไม่ดี ลมยังวนอยู่ในเคสเหมือนเดิม
Prism 4 Pro ARGB 120mm แบริ่งไฮดรอลิก — ระบุ bearing type ชัดเจน (ไม่ใช่ sleeve bearing ที่บทความเตือน) ราคา 85 บาท ได้ 3 ตัวในงบ
ดูสินค้าPositive vs Negative Pressure เลือกแบบไหนให้ฝุ่นน้อยและเย็นกว่า
Positive pressure คือสภาวะที่ลมเข้ามากกว่าลมออก อากาศในเคสมีแรงดันสูงกว่าข้างนอกเล็กน้อย ผลคือฝุ่นไม่ถูกดูดเข้าทางช่องรั่วเล็กๆ ตามขอบเคส เพราะลมดันออกตลอดเวลา เหมาะกับเคสที่มีฟิลเตอร์หน้าและบน ฝุ่นสะสมที่ฟิลเตอร์แทนที่จะเข้าไปนั่งบนเมนบอร์ด
Negative pressure เกิดเมื่อพัดลม exhaust ดูดออกมากกว่าลมที่ดันเข้า ฝุ่นถูกดูดเข้าทุกช่องที่มีอากาศรั่ว ทำความสะอาดยากกว่ามาก งบ 1,500 บาทที่ต้องเลือกระหว่างสองแบบ ให้เน้น positive pressure ก่อนเสมอ เพิ่มพัดลม intake หน้าเคส 2 ตัว exhaust หลัง 1 ตัว แล้วจัดทิศตาม งบ-ทิศ-จำนวน ที่วางไว้
ARGB Prism 4 PRO ขนาด 120mm มี PWM 4-pin และ 5V ARGB 3-pin — ตรงกับเกณฑ์ที่บทความเตือนให้เช็ก bearing type และ dBA ก่อนซื้อ (ผู้ผลิตระบุสเปกชัดเจน) ราคา 111 บาท ได้ 3 ตัวในงบ 1,500
ดูสินค้าARGB Sync กับ Hub Controller สิ่งที่ต้องเช็กก่อนซื้อชุดพัดลมงบนี้
พัดลม RGB ราคาถูกหลายชุดมาพร้อม controller แยก แต่ sync กับซอฟต์แวร์เมนบอร์ดไม่ได้ ถ้าอยากคุมไฟผ่าน Aura Sync, Mystic Light หรือ Polychrome ต้องเช็กก่อนว่าพัดลมรองรับจริงหรือเปล่า
ARGB 3-pin กับ RGB 4-pin ต่างกันยังไง และเมนบอร์ดคุณรองรับแบบไหน
ARGB 5V 3-pin (addressable) คือแต่ละ LED บนพัดลมปรับสีแยกกันได้ทีละจุด ทำให้เอฟเฟกต์ไฟไหลหรือเปลี่ยนสีเป็นลำดับได้ นี่คือแบบที่เห็นในโฆษณาส่วนใหญ่ RGB 12V 4-pin (non-addressable) ทั้งพัดลมสีเดียวกันพร้อมกัน ปรับสีได้แต่ไม่มีเอฟเฟกต์ไหล ราคาถูกกว่าแต่ไฟดูเรียบกว่ามาก
วิธีเช็กว่าเมนบอร์ดมี header แบบไหน:
- หา ARGB_HEADER หรือ ADD_HEADER บนเมนบอร์ด คือ 3-pin 5V
- หา RGB_HEADER คือ 4-pin 12V
- ดูคู่มือเมนบอร์ดหรือสเปกออนไลน์ก่อนซื้อพัดลม ถ้าเมนบอร์ดมีแค่ 4-pin แต่ซื้อพัดลม ARGB 3-pin มา ต้องซื้อ hub controller แยกที่รองรับทั้งสองแบบ
เช็กก่อนกดสั่งทุกครั้ง เพราะ connector ผิดต่อกันไม่ได้ และการดัดแปลงสายเองมีความเสี่ยงที่ไม่คุ้ม
Lovingcool K47 Hub Controller ARGB 10 ช่อง PWM 10 ช่อง มีรีโมทไร้สาย — ตรงกับเกณฑ์บทความเรื่อง ARGB Sync และ Hub Controller ที่ต้องเช็กก่อนซื้อชุดพัดลม ราคา 258 บาท
ดูสินค้าHub Controller ในชุดพัดลมงบนี้ ใช้ได้จริงหรือแค่ของแถม
Hub ที่มาในชุดพัดลมราคาถูกหลายตัวทำได้แค่ รวมสาย ARGB ให้ต่อเข้าเมนบอร์ดได้ช่องเดียว แต่ไม่ได้คุมรอบพัดลมเลย พัดลมยังต้องต่อเข้า fan header บนเมนบอร์ดแยกต่างหากอยู่ดี ถ้าเมนบอร์ดมี header แค่ 2-3 ช่องแต่ต้องการต่อพัดลม 3 ตัว ต้องซื้อ PWM splitter หรือ hub แยกเพิ่ม
Hub ที่คุ้มค่าจริงในงบนี้ต้องทำได้ทั้งสองอย่าง คือคุมทั้งไฟ ARGB และรอบพัดลม PWM ในกล่องเดียว ถ้า hub ที่มาในชุดทำได้แค่อย่างเดียว ให้คิดว่างบส่วนหนึ่งหายไปกับของที่ทำงานได้ครึ่งเดียว
อ่านคู่กัน: พัดลมเคสคอมเงียบ
ของที่ซื้อแล้วเสียดายกับของที่คุ้มจริงในงบ 1,500
งบ 1,500 บาทซื้อชุดพัดลม RGB ได้หลายแบบมาก ตั้งแต่ 3 ตัวพร้อม hub ไปจนถึง 1 ตัวแบรนด์ดัง เลือกผิดแล้วเสียดายทีหลัง
สัญญาณที่บอกว่าพัดลมตัวนั้นซื้อมาแล้วจะเสียใจ
พัดลมที่ไม่ควรซื้อมักฟ้องตัวเองผ่านหน้าร้านอยู่แล้ว แค่ต้องรู้ว่าดูตรงไหน สัญญาณที่เจอบ่อย:
- ไม่ระบุ dBA เลย — ผู้ผลิตรู้ว่าตัวเลขไม่น่าฟัง เลยไม่ใส่
- ไม่ระบุ CFM — บอกแค่ว่าไฟสวย RGB 16 ล้านสี แต่ไม่บอกว่าลมได้เท่าไหร่
- Sleeve bearing — อายุการใช้งานสั้นกว่า hydraulic หรือ ball bearing อย่างเห็นได้ชัด เริ่มมีเสียงหลังใช้ไปสักพักเพราะน้ำมันหล่อลื่นระเหยหมด
- Hub ที่มาด้วยไม่มี USB connection — คุมผ่านซอฟต์แวร์ PC ไม่ได้ ปรับไฟได้แค่กดปุ่มบน hub
- รีวิวที่พูดถึง เสียงดังขึ้นหลังใช้ไปสามถึงหกเดือน ให้น้ำหนักมากกว่าคะแนนดาวรวม
ถ้าเจอสัญญาณเหล่านี้มากกว่าสองข้อในหน้าสินค้าเดียวกัน ข้ามไปตัวถัดไปได้เลย
สิ่งที่ควรได้จากชุดพัดลมงบนี้ถ้าเลือกถูกตัว
งบ 1,500 บาท ซื้อชุดพัดลมที่สเปกดีจริงได้ ไม่ต้องประนีประนอมทุกอย่าง ของที่คุ้มในงบนี้ควรมีครบดังนี้:
- Bearing ที่ดีกว่า sleeve — hydraulic bearing หรือ ball bearing อายุการใช้งานยาวกว่าและเสียงเพิ่มขึ้นช้ากว่ามาก
- dBA ไม่เกิน 25-28 dBA ที่รอบสูงสุด ระบุมาในสเปกชัดเจน
- ARGB 3-pin 5V ที่ sync กับเมนบอร์ดได้จริงผ่าน header มาตรฐาน
- Hub ที่คุมรอบได้ด้วย ไม่ใช่แค่คุมไฟ
Coolmoon PRO120 ARGB 120mm 5V มอเตอร์แม่เหล็กไร้เสียง — ระบุ bearing type และเสียงต่ำ ราคา 139 บาท ตรงกับเกณฑ์บทความเรื่องการเลือกพัดลมที่เงียบจริง
ดูสินค้าID-Cooling NO-12015-XT ARGB 120mm 2000RPM 3-pin + 4-pin PWM — ระบุรอบและแบบบาง (Super Slim) เหมาะสำหรับจัดวางทิศลมในเคสแคบ ราคา 209 บาท ตรงกับเกณฑ์บทความเรื่องการเลือกและจัดวาง
ดูสินค้าถ้าเลือกได้ตามเกณฑ์นี้ครบ ชุดพัดลมงบ 1,500 บาทจะระบายอากาศได้จริง เงียบพอใช้งานได้สบาย และไฟ ARGB คุมได้ผ่านซอฟต์แวร์เดิมที่มีอยู่แล้ว ไม่ต้องซื้ออะไรเพิ่ม
อ่านเพิ่มเติม: เคสคอมปิด vs mesh, เคสระบายความร้อนดี, เคสคอมกันฝุ่น